Τετάρτη, Φεβρουαρίου 24, 2016

Κι αλλες σκεψεις...


«Οι μελλοντικοί κυρίαρχοι της τεχνολογίας θα έχουν χαρούμενη διάθεση και υψηλή νοημοσύνη. Οι μηχανές εύκολα υποτάσσουν τους κατσούφηδες και τους βλάκες» 
-Μάρσαλ Μακ Λούαν- 

Δυστυχώς έχουμε φτάσει στο τραγικό σημείο ν’ αντιμετωπίζουμε την μοναξιά μας συνομιλώντας μέσα από ένα chat, χρησιμοποιώντας μια γραφή που δεν είναι ούτε ελληνική, ούτε λατινική, αλλά μια διαδικτυακή εφεύρεση που ολοένα και περισσότερο κυριαρχεί στη ζωή μας. Σε λίγο θα ξεχάσουμε παντελώς να γράφουμε την υπέροχη γλώσσα μας που χρονολογείται από την δεύτερη χιλιετία π.Χ., ενώ την βρίσκουμε και σε λογοτεχνικά κείμενα τα οποία είναι δυόμιση χιλιάδων ετών. 

Η ελληνική γλώσσα, εκτός του ότι περιέχει την πιο μακρά ιστορία απ’ όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, αποτελεί το πιο ολοκληρωμένο σύστημα σκέψεως όπου ανάλογα με τις ανάγκες μπορεί να παράγει και να συνθέτει νέες λέξεις. Άλλωστε, για τους γλωσσολόγους σε όλο τον κόσμο η γλώσσα μας, και ιδιαίτερα η αρχαία, είναι η ανώτερη μορφή γλώσσας που επινόησε ποτέ το ανθρώπινο πνεύμα. Ο Γερμανός φιλόσοφος Μάρτιν Χάιντεγκερ, μία από τις πιο σημαντικές και παράλληλα αμφισβητούμενες προσωπικότητες του εικοστού αιώνα, έλεγε ότι τα ελληνικά είναι όχι μόνο η πρώτη αλλά η κύρια γλώσσα στην οποία εδράζεται όλη η μεταγενέστερη φιλοσοφία. Δεν είναι όμως μόνο το ότι ξεχνάμε τη γραφή μας, αλλά πάψαμε να επικοινωνούμε μεταξύ μας και με τον προφορικό λόγο.

Πάψαμε να κάνουμε διάλογο. Δείτε σήμερα τους νέους ανθρώπους που καθισμένοι στις καφετέριες είναι εντελώς απορροφημένοι στα κινητά τους τηλέφωνα χωρίς ν’ ανταλλάσσουν μεταξύ τους ούτε μια κουβέντα. Τελείως αποξενωμένοι ο ένας από τον άλλον χάνουν τα πιο όμορφα χρόνια της ζωής τους. Ούτε διασκεδάζουν, ούτε συζητούν, ούτε καν φλερτάρουν. Πάνω από ένα κινητό τηλέφωνο στέλνουν και παίρνουν μηνύματα. Ουδείς αμφισβητεί ότι η τεχνολογία είναι ωφέλιμη, όμως μόνο όταν την χρησιμοποιείς για όφελός σου και όχι όταν γίνεσαι σκλάβος της. Αν και ο Τζων Στιούαρτ Μιλλ είχε υποστηρίξει ότι η πρόοδος θα έδινε στους ανθρώπους ελευθερία, δημοκρατία και ευτυχία, σήμερα κανένας δεν μπορεί να το υποστηρίξει και προφανώς είχε δίκιο ο βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής Αλμπερτ Αϊνστάιν που έλεγε ότι, «χωρίς αγάπη φοβάμαι την ημέρα που η τεχνολογία θα ξεπεράσει την ανθρώπινη επαφή. Ο κόσμος θα αποκτήσει μια ολόκληρη γενιά ηλιθίων».

«Κι όμως… οι άνθρωποι σταμάτησαν να κοιτάζονται στα μάτια… 
Τα μάτια έγιναν… οθόνες… 
Και οι φωνές… πληκτρολόγια…» 

Η πλειοψηφία των ανθρώπων πιστεύει –κι έτσι είναι το σωστό- ότι όλα τα μεταξύ τους προβλήματα λύνονται με τον διάλογο και όχι με τη χρήση άλλων μέσων, κυρίως βίαιων. Ο διάλογος είναι η ανθρώπινη επικοινωνία, το υψηλότερο επίτευγμα που πέτυχε ο άνθρωπος.

«Ο διάλογος οδηγεί στις αναγκαίες συνθέσεις, αμβλύνει τις οξύτητες, δίνει το χρόνο σε ωριμότερες και ψυχραιμότερες σκέψεις, διδάσκει την αμοιβαία ανοχή, διαμορφώνει κλίμα συνεννοήσεων και κορφολογεί τις υπερβολές», είπε ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος.

Οι αρχαίοι Έλληνες πρωτοπόροι κι εδώ συνειδητοποίησαν τη μεγάλη σημασία του διαλόγου και την καλλιέργησαν σε όλες τις διαστάσεις του. Μια κοινωνία που ενδιαφέρεται σοβαρά για τη καλλιέργεια του διαλόγου είναι υποχρεωμένη να εξασφαλίζει τις κατάλληλες προϋποθέσεις. Ο διάλογος απαιτεί ελεύθερη και υπεύθυνη ανταλλαγή απόψεων και γνωμών έχοντας ως απώτερο στόχο την αλληλοκατανόηση. Ο σωστός διάλογος προάγει τον πολιτισμό.

Απαιτείται αλλαγή ρότας. Έχουμε υιοθετήσει ένα ήθος που καταστρέφει την κοινωνία μας. Το ατομικίστικο ήθος όπου ο καθένας ενδιαφέρεται μόνο για τον εαυτό του αδιαφορώντας για τον διπλανό του. Είναι όμως αλήθεια πως αν το σπίτι του γείτονα πιάσει φωτιά και αδιαφορήσεις σύντομα θα καεί και το δικό σου, ή όπως λέει μια Βουλγάρικη παροιμία, «σαν ψωριάσει ο γείτονάς σου ετοίμασε κι εσύ αλοιφή»! Υιοθετήσαμε αξίες όπως τον πλούτο. Πασχίζουμε σε όλη τη σύντομη ζωή μας ν’ αποκτήσουμε ολοένα και περισσότερα υλικά αγαθά που πρόσκαιρα μπορεί να δίνουν κάποια ικανοποίηση, αλλά μόνο η ζεστή ανθρώπινη επαφή δίνει την ευτυχία και την πληρότητα. Ο κόσμος έχει γεμίσει από ανθρώπους που πίστεψαν ότι η απόκτηση του πλούτου θα μπορούσε να ικανοποιήσει κάθε επιθυμία τους.

Μέσα από την κατοχή ολοένα και περισσότερων υλικών αγαθών κέρδισαν προσωρινή ικανοποίηση αλλά όχι την ευτυχία που προσδοκούσαν. Έχασαν την ηρεμία του μυαλού και του πνεύματός τους. Παλαιότερα η ζεστή ανθρώπινη σχέση υπήρχε πολύ έντονη. Καλλιεργείτο στις γειτονιές όπου κάθε απόγευμα οι νοικοκυρές συγκεντρώνονταν για να συνομιλήσουν, με τα μικρά παιδιά να παίζουν αμέριμνα στις αλάνες κι από παντού ν’ ακούγονται χαρές και γέλια. Καλλιεργείτο στα καφενεία όπου οι άντρες συγκεντρώνονταν καθημερινά μετά τη δουλειά τους για να παίξουν χαρτιά, να συζητήσουν τα προβλήματα και τις αγωνίες τους, ακόμη και για να κουτσομπολέψουν. Ήταν χώροι συνάντησης που καλλιεργούσαν τον διάλογο και την ανθρώπινη επαφή. Πολλές φορές σε αυτούς τους χώρους αναπτύσσονταν φιλίες που διατηρούνταν στο χρόνο κι επεκτείνονταν σε οικογενειακές επισκέψεις, σε νυχτερινές εξόδους ή σε κοινές οικογενειακές εκδρομές τις Κυριακές.

Έζησα πολλά χρόνια ως παιδί μέσα σε καφενείο κι έζησα αυτού τους είδους τα γεγονότα και τις επαφές. Σήμερα όμως κι αυτά τα καφενεία, τουλάχιστον στις μεγαλύτερες πόλεις, μετεξελίχθηκαν σε καφετέριες με δυνατούς ήχους από τις τηλεοράσεις ή τα μουσικά ηλεκτρονικά συστήματα όπου όχι μόνο δεν μπορείς να μιλήσεις με τον διπλανό σου αν δεν ουρλιάζεις δίπλα στο αφτί του αλλά βγαίνεις έξω με πονοκέφαλο. Αναρωτιέμαι πολλές φορές που οι άνθρωποι βρίσκουν χώρους ήρεμους για να συζητήσουν. Ο βίαιος θόρυβος μπορεί να προκαλέσει είτε προσωρινή βλάβη στην ακοή είτε οριστική απώλειά της. Κι όπως έλεγε ο υπέροχος κωμικός ηθοποιός Βασίλης Λογοθετίδης στη ταινία, «οι Γερμανοί ξανάρχονται»: "Το ραδιόφωνο ρε παιδιά, χαμηλώστε το να πάρει ο διάολος. Ο σκοπός είναι ν’ ακούσουμε εμείς το Λονδίνο, όχι το Λονδίνο εμάς».
   Δεν θα πάψω να το λέω και να το γράφω πως υπάρχει πολλή μοναξιά στο κόσμο επειδή πάψαμε να επικοινωνούμε μεταξύ μας απασχολημένοι ο καθένας με τα δικά του προβλήματα. Τρέχουμε όλη μέρα ώστε να εξασφαλίσουμε χρήματα, για ν’ αποκτήσουμε περισσότερες υλικές απολαύσεις. Ακόμη και τα παιδιά μας παραμελούμε και φτάνει η εποχή που έχουν μεγαλώσει έχοντας χάσει τα παιδικά τους χρόνια. Τα χρόνια που δεν παίξαμε μαζί τους, που δεν μιλήσαμε μαζί τους. Πάψαμε, επομένως, να επικοινωνούμε με τα παιδιά μας, πάψαμε να επικοινωνούμε με τους συντρόφους μας, χάσαμε τους φίλους μας επειδή και με εκείνους σταματήσαμε να επικοινωνούμε.

Τους μήνες που έζησα στη Κύπρο, οι αξίες της φιλίας και της συντροφικότητας υπήρχαν [και συνεχίζουν] πολύ έντονες. Ο κόσμος εκεί καθημερινά δείχνει το έμπρακτο ενδιαφέρον τους ο ένας για τον άλλον. Είναι μαζί στις χαρές και τις λύπες. Μαζί στο γέλιο και στον πόνο. Όχι ότι δεν υπάρχουν και διαφορές μεταξύ τους, όμως ποτέ δεν στέκονται εμπόδιο για να χαλάσουν τις σχέσεις τους.
Αν και η ζωή μου εκεί δεν ήταν πολύ εύκολη, εντούτοις οι άνθρωποι που ζούσαν κοντά μου, οι γείτονές μου, προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να την κάνουν όμορφη. Αν αργούσα να ξυπνήσω τα πρωινά έπαιρναν τηλέφωνο ή χτυπούσαν το κουδούνι του σπιτιού για να δουν αν είμαι καλά. Πολύ συχνά με καλούσαν στα σπίτια τους, ενώ στο σπίτι του φίλου μου Γιώργου, που κάθε βράδυ επισκεπτόμουν, υπήρχε πάντα φαγητό για τον φίλο του τον Καλαμαρά. Με έπαιρναν μαζί τους όπου πήγαιναν για να μη νιώθω μοναξιά. Κάθε φορά που έβγαινα από το σπίτι έβλεπα μόνο χαμογελαστά πρόσωπα που έδειχναν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για εμένα. Το χαμόγελο, παρά τα όποια προβλήματα αντιμετωπίζουν κυρίως οικονομικά λόγω της κρίσης που μαστίζει [και] το νησί, όχι μόνο δεν τους λείπει αλλά αντιμετωπίζουν τη ζωή με θαυμαστή αισιοδοξία. Το τελευταίο βράδυ της παραμονής μου ετοίμασαν ένα μεγάλο αποχαιρετιστήριο τραπέζι όπου τα δάκρυα δεν άργησαν να κυλήσουν στα μάγουλά τους. Για όλους εκείνους ο «άνθρωπος» έχει μια ιδιαίτερη αξία. Πιστεύουν σε αυτόν, όπως πιστεύουν στις αξίες της ζωής. Στις αξίες της φιλίας, της κατανόησης, του σεβασμού στον συνάνθρωπο. Ζουν τη ζωή τους απλά και όμορφα. Αυτοί οι άνθρωποι με δίδαξαν πολλά με την απλοϊκότητά τους, με το μεγαλείο της ψυχής τους. Τους είμαι πραγματικά ευγνώμων και τηλεφωνιέμαι μαζί τους ή τους επισκέπτομαι όσο πιο συχνά είναι δυνατόν.

Ανάμεσα σε αυτούς τους θαυμάσιους ανθρώπους είχα την ευκαιρία να ξαναγνωρίσω τον εαυτό μου. Δεν μετάνιωσα που έφυγα από την Ελλάδα και πήγα στη Κύπρο. Αν δεν απομακρυνόμουν εξάλλου από τη χώρα μου πως θα γνώριζα αυτούς τους υπέροχους ανθρώπους, πως θ’ ανακάλυπτα πάλι τον εαυτό μου;

Ο Τόμας Στερνς Έλιοτ είχε πει ότι, «δεν θα πάψουμε ποτέ να εξερευνούμε. Και το τέλος κάθε εξερεύνησης θα είναι να φτάσουμε από εκεί που ξεκινήσαμε και να γνωρίσουμε τον τόπο πρώτη φορά». Το όραμα μιας καλύτερης ζωής είναι που αναγκάζει τον άνθρωπο να εγκαταλείψει την πατρίδα του αναζητώντας σ’ ένα άλλο τόπο καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Αυτή η αποκοπή που γίνεται αθέλητα πολλές φορές δημιουργεί προβλήματα επειδή ο άνθρωπος αναγκάζεται να εγκαταλείψει τον τόπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε. Δεν είναι εύκολο ν’ αποτινάξει από πάνω του όλα όσα έχει ζήσει στη πατρίδα του και να ενσωματωθεί εύκολα σε μια νέα ζωή. Στις δύσκολες ώρες του ανασύρει από το βάθος του μυαλού του αναμνήσεις που τον στηρίζουν και του δίνουν παρηγοριά. Όσο κι αν εξωτερικά φαίνεται να προσαρμόζεται στο νέο του περιβάλλον εσωτερικά η καρδιά και η ψυχή του είναι πάντα στη πατρίδα του.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα και στο τόπο που γεννήθηκα και μεγάλωσα άρχισα να επισκέπτομαι όλα τα όμορφα μέρη βλέποντάς τα πλέον με διαφορετικό μάτι. Κάθε μνημείο, κάθε αρχαιολογικό χώρο, τα ξαναγνώρισα παρατηρώντας τα με όλες εκείνες τις λεπτές αποχρώσεις που παλαιότερα η καθημερινότητα δεν μου επέτρεπε να διακρίνω. Όλα ήταν πιο όμορφα τώρα. Τα λουλούδια, τα δέντρα, το κελάηδημα των πουλιών, η βροχή… αποκτούσαν ένα τελείως διαφορετικό νόημα στη ζωή μου επειδή στο παρελθόν εγκλωβισμένος στις δουλειές μου και στον δικό μου εγωιστικό μικρόκοσμο έχανα όλη αυτή την ανείπωτη ομορφιά, όλη αυτή την μαγεία που η φύση έχει δημιουργήσει. Κάθε εποχή του χρόνου έχει την δική της γοητεία, κάθε στιγμή υπάρχει στη φύση μια εικόνα που δεν έχεις ξαναδεί.

Έπρεπε να φύγω, να νοσταλγήσω και να επιστρέψω για να εκτιμήσω την αξία τους και το πόσο τυχερός είμαι που βρίσκομαι ακόμη μια ημέρα στη ζωή. Πόσο πολύ τώρα πια νιώθω τους μετανάστες που μετά από πολλά χρόνια επιστρέφουν στις πατρίδες τους τις οποίες ποτέ δεν λησμόνησαν. Μια αραβική παροιμία λέει ότι, «η πατρίδα είναι γλυκιά κι ας είναι τάφος!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Google+ Followers

About Us

Recent

ArabicBlogger Tips And Tricks|Latest Tips For BloggersFree BacklinksBlogger Tips And Tricks Korean Japanese Chinese Simplified Russian Portuguese
English French German Spain Italian Dutch

Random